W czwartkowy wieczór, 11 grudnia 2025 roku, Miejska Biblioteka Publiczna we Włodawie stała się miejscem spotkania z tradycją, poezją i muzyką świąteczną. Biblioteczne Spotkania Regionalne, które w bieżącej edycji przebiegały pod hasłem "Nadbużańskie świętowanie", zgromadziły miłośników lokalnego dziedzictwa, wprowadzając uczestników w refleksyjny i nastrojowy klimat Adwentu oraz Bożego Narodzenia.
Wydarzenie rozpoczęło się wyjątkowo poruszającym akcentem muzycznym. Wieczór otworzył utwór Jacka Kaczmarskiego „Wigilia na Syberii”, inspirowany obrazem Jacka Malczewskiego, w interpretacji Andrzeja Sobolewskiego. Pieśń przywołała obraz wigilijnego wieczoru przeżywanego z dala od domu – trudnego, a jednocześnie pełnego nadziei, pamięci i wspólnoty. Ten refleksyjny wstęp wprowadził uczestników w atmosferę zadumy nad znaczeniem tradycji i obrzędów oraz ich rolą w podtrzymywaniu tożsamości.
Pierwszym punktem programu było widowisko obrzędowe „Pyłypówka” w wykonaniu Zespołu Obrzędowego z Gminnego Ośrodka Kultury i Sportu w Hannie, działającego pod opieką Moniki Chudzik. Przedstawienie przeniosło publiczność w świat dawnych adwentowych zwyczajów. Pyłypówka – czas poprzedzający Boże Narodzenie – była okresem wyciszenia, porządkowania spraw domowych oraz bogatej obrzędowości, pełnej symboli, wróżb i praktyk przygotowujących ludzi i domy na nadchodzące święta.
Kolejną odsłoną spotkania była opowieść „Na dworze hrabiny Rozalii”. Teresa Kubik, prezes Stowarzyszenia Dziedzictwo Kulinarne Hrabiny Rozalii Pociej we Włodawie, przybliżyła świąteczne obyczaje, kulinaria oraz codzienność dawnego dworu. Boże Narodzenie w tej przedwojennej rzeczywistości miało swój niepowtarzalny rytm – wypełniony zapachami kuchni, eleganckimi tradycjami, zimowymi zajęciami i atmosferą wspólnoty.
Szczególnie nastrojową częścią wieczoru było „Boże Narodzenie w poezji i muzyce” w wykonaniu Grupy Poetyckiej „Nadbużańska Fraza” ze Stowarzyszenia Twórców Kultury Nadbużańskiej im. Janusza Kalinowskiego we Włodawie (STKN). Poeci przywołali adwentowy i świąteczny klimat dawnych lat, a ich utwory przeplatały się z poezją śpiewaną w interpretacji Andrzeja Sobolewskiego.
Z własnymi utworami wystąpili: Teresa Kupracz („Adwent”),
Władysława Wójcik („Świąteczny kołacz pani hrabiny”),
Czesława Michańska („Betlejem ludzkie”)
oraz Aldona Dzięcioł („Święta”).
Część poetycką dopełniły muzyczne interpretacje Andrzeja Sobolewskiego, który wykonał utwory „Wigilijny snop” Stefana Sidoruka oraz „Pastorałkę o glinianym kubku” Anny Aschenbauch, a także własne kompozycje poetycko-muzyczne: „Ten dzień” i „Zielona choinka”.
Zwieńczeniem części artystycznej był koncert Zespołu Śpiewaczego „Kresowianki” (STKN), który zaprezentował wiązankę tradycyjnych kolęd i pastorałek. W programie znalazły się m.in.: „Anioł pasterzom mówił”, „Gdy śliczna panienka”, „Gwałtu, gwałtu pastuszkowie”, „W dzień Bożego Narodzenia” oraz „Przylecieli te śliczne anieli”. Występ przypomniał, że świąteczny śpiew od wieków jednoczył ludzi, niósł nadzieję i wzmacniał więzi.
Na zakończenie wydarzenia głos zabrał Wiesław Holaczuk, członek Zarządu Powiatu we Włodawie. Pogratulował artystom występów, podkreślił znaczenie świąt Bożego Narodzenia jako czasu refleksji, wspólnoty i pamięci o tradycji oraz złożył uczestnikom serdeczne życzenia. Następnie Dorota Redde-Sawczuk, dyrektor Miejskiej Biblioteki Publicznej we Włodawie, podziękowała artystom, współorganizatorom i partnerom wydarzenia, a także przeczytała nastrojowy wiersz o świętach, który symbolicznie domknął wieczór.
Po spotkaniu uczestnicy zostali zaproszeni na poczęstunek przygotowany przez Swańki z Wyryk.
Wydarzeniu towarzyszyła również wystawka książek ze zbiorów Miejskiej Biblioteki Publicznej we Włodawie, poświęcona zimowym i świątecznym zwyczajom oraz obyczajom.
Spotkanie poprowadziła Edyta Pietrzak, kierownik Działu Regionalnego Miejskiej Biblioteki Publicznej we Włodawie.
Organizatorami Bibliotecznych Spotkań Regionalnych byli: Miejska Biblioteka Publiczna we Włodawie, Gmina Miejska Włodawa oraz Zarząd Powiatu we Włodawie, który wsparł wydarzenie finansowo. Partnerami organizacyjnymi byli: Gminny Ośrodek Kultury i Sportu w Hannie, Stowarzyszenie Dziedzictwo Kulinarne Hrabiny Rozalii Pociej we Włodawie oraz Stowarzyszenie Twórców Kultury Nadbużańskiej im. Janusza Kalinowskiego we Włodawie.
Wszystkim serdecznie dziękujemy za zaangażowanie, pomoc organizacyjną oraz wsparcie merytoryczne i finansowe, dzięki którym możliwa była realizacja wydarzenia. Jesteśmy wdzięczni za otwartość, życzliwość oraz wspólne działania na rzecz promocji lokalnego dziedzictwa kulturowego i kultywowania tradycji regionu.
Edyta Pietrzak
Zapraszamy do obejrzenia zdjęć na naszym profilu na Facebooku.
Fot. Joanna Orzeszko