Międzynarodowy Trójstyk Literacki we Włodawie to cykliczne wydarzenie, które od lat gromadzi twórców, tłumaczy i miłośników literatury z Polski oraz krajów Europy Środkowo-Wschodniej, tworząc przestrzeń do spotkania różnych języków i tradycji. Program Trójstyku obejmuje m.in. gale literackie, panele dyskusyjne, spotkania autorskie, prezentacje książek i wydarzenia artystyczne, podkreślając rolę literatury jako miejsca dialogu ponad granicami.
Drugi dzień VIII Międzynarodowego Trójstyku Literackiego, który odbył się 19 maja 2026 roku, miał miejsce w Miejskiej Bibliotece Publicznej we Włodawie.
Spotkanie otworzyła dyrektor Miejskiej Biblioteki Publicznej we Włodawie Dorota Redde-Sawczuk, przypominając historię dotychczasowych edycji Trójstyku i witając zgromadzonych gości.
Wydarzenie rozpoczęło się od sympozjum literackiego, które poprowadziła prezes lubelskiego Oddziału Związku Literatów Polskich Agnieszka Monika Polak.
Pierwszym punktem programu był panel tematyczny „Białoruś w badaniach naukowych oraz na scenie teatralnej”, moderowany przez prof. dr. hab. Siergieja Kowalowa. Spotkanie stało się okazją do prezentacji trzech najnowszych publikacji poświęconych białoruskiej literaturze i teatrowi oraz rozmowy o tym, jak sztuka i badania naukowe pomagają opisywać współczesne doświadczenia społeczne i historyczne.
Jako pierwsza wystąpiła dr hab., prof. KUL Beata Siwek, prezentując monografię „Nienapisana opowieść. Twórczość prozatorska Iwana Ptasznikowa” (Lublin: Wydawnictwo KUL, 2025). Badaczka opowiedziała o pracy nad całościowym opracowaniem dorobku jednego z najważniejszych białoruskich prozaików XX wieku. Pokazała, jak na przestrzeni lat ewoluowało jego pisarstwo – od lirycznych opowiadań po dojrzałą prozę podejmującą temat pamięci i historii.
Następnie dr hab. Irina Lappo (UMCS) przedstawiła książkę „Wolni Kupałowcy. Teatr Narodowy na wygnaniu” (Lublin: Wydawnictwo UMCS, 2025). W swoim wystąpieniu opowiedziała o losach artystów związanych z Narodowym Teatrem im. Janki Kupały, którzy po wydarzeniach 2020 roku stworzyli niezależny zespół teatralny działający początkowo w przestrzeni internetowej, a następnie na emigracji.
Prof. dr hab. Siergiej Kowalow zaprezentował natomiast książkę „Komedia Judyty. Dramaty” (Lublin: Warsztaty Kultury, 2025), opowiadając o swojej dramaturgii jako miejscu spotkania różnych kultur, tradycji i doświadczeń. Zebrane w tomie dramaty i teksty dla teatru lalkowego podejmują tematy tożsamości, pamięci i poszukiwania sensu.
Panel zakończyło czytanie performatywne dramatu Siergieja Kowalowa „Łza Olbrzyma” w wykonaniu studenckiej grupy „Babilon” (Anna Marchyk, Iwona Dambrouskaya, Artur Dovgiało). Artyści połączyli interpretację tekstu z elementami muzycznymi – podczas występu pojawił się śpiew, a Artur Dovgiało i Iwona Dambrouskaya akompaniowali na gitarach. Artur Dovgiało wystąpił w roli cieśli, Iwona Dambrouskaya pełniła funkcję narratorki, natomiast Anna Marchyk wcieliła się w postać wiedźmy. Kameralna forma spektaklu podkreśliła symboliczny i baśniowy charakter dramatu, którego centralnym motywem jest refleksja nad ludzkim pragnieniem szczęścia i jego ceną.
Kolejny punkt programu rozpoczął się projekcją krótkiego filmu relacjonującego otwarcie nowej siedziby lubelskiego Oddziału Związku Literatów Polskich.
Zaraz później nastąpiła rozmowa „Longin Jan Okoń – pisarz, który znalazł trwałe miejsce w literaturze”, moderowana przez Agnieszkę Monikę Polak. O twórczości i działalności pisarza oraz o osobistych wspomnieniach związanych z jego życiem opowiadali Zbigniew Waldemar Okoń i Waldemar Michalski.
W trakcie spotkania przypomniano sylwetkę Longina Jana Okonia – poety, prozaika, pedagoga i regionalisty silnie związanego z Chełmem oraz Lubelszczyzną. Podkreślono imponujący dorobek autora obejmujący ponad 700 publikacji, w tym tomy poezji, powieści i prace dokumentujące dziedzictwo kulturowe regionu, a także szczególne miejsce, jakie w jego twórczości zajmowała powieść „Tecumseh” oraz utwory inspirowane kulturą rdzennych mieszkańców Ameryki. Rozmówcy zwrócili również uwagę na jego rolę jako animatora życia kulturalnego i osoby, która przez lata inspirowała kolejne pokolenia czytelników i młodych twórców.
W drugiej części spotkania odbyło się podsumowanie i ogłoszenie wyników VI Międzynarodowego Konkursu Poetyckiego Jednego Wiersza pod Honorowym Patronatem Burmistrza Włodawy Wiesława Muszyńskiego.
Konkurs był skierowany do poetów amatorów, osób niebędących członkami profesjonalnych związków pisarskich i stowarzyszeń literackich, mieszkających zarówno w Polsce, jak i poza jej granicami. Uczestnicy mogli zgłaszać niepublikowane i nienagradzane wcześniej utwory w języku polskim, liczące maksymalnie 20 wersów. Tegoroczna edycja wymagała również obowiązkowego wykorzystania czterech słów zaczerpniętych z nadbużańskiej gwary: hiść (gość), horyłka (wódka), pośmich (pośmiewisko) i żiwuronok (skowronek).
Organizatorem konkursu była Miejska Biblioteka Publiczna we Włodawie, a współorganizatorami: Burmistrz Włodawy, Gmina Miejska Włodawa, Związek Literatów Polskich Oddział w Lublinie i Włodawski Dom Kultury.
Tegoroczna edycja konkursu została ogłoszona 5 lutego, prace mogły być składane do 27 marca. W tym czasie wpłynęło 20 wierszy.
Obrady komisji konkursowej w składzie: przewodniczący Waldemar Michalski (poeta, krytyk literacki, eseista, publicysta, redaktor czasopisma literacko-artystycznego „Akcent”); członkowie: Anna Kistelska (animatorka kultury, instruktor kultury żywego słowa, polonistka), Aldon Dzięcioł (pisarz, poeta, dziennikarz, redaktor, inicjator Kwartalnika Społeczno-Kulturalnego „Wschód”), odbyły się 20 kwietnia 2026 r.
Wśród nadesłanych utworów komisja postanowiła przyznać: pierwszą nagrodę za wiersz „Kuśnirka” Annie Piliszewskiej z Wieliczki; drugą nagrodę za wiersz „Dołhobrody” Bogdanowi Nowickiemu z Świętochłowic; trzecią nagrodę za wiersz „Czar Polesia” Teresie Kubik z Wyryk. Ponadto jury przyznało dwa wyróżnienia, które otrzymali: za wiersz „Kuty howary” Urszula K. Bydlińska z Siedliszcza, za wiersz „Z nadzieją” Regina Redde z Dubeczna.
Protokół jury odczytała sekretarz komisji konkursowej Edyta Pietrzak. Krótkiego podsumowania pracy komisji konkursowej dokonał przewodniczący – Waldemar Michalski. O pracy komisji opowiedział również jeden z członków jury – Aldon Dzięcioł.
Uroczystego wręczenia nagród i wyróżnień, gratulując jednocześnie zdobytych lokat, dokonali: burmistrz Włodawy Wiesław Muszyński, dyrektor Miejskiej Biblioteki Publicznej we Włodawie Dorota Redde-Sawczuk oraz przewodniczący komisji konkursowej Waldemar Michalski.
Po wręczeniu dyplomów odbyły się prezentacje nagrodzonych utworów.
Nagrodzone utwory nieobecnych laureatów – zdobywczyni I nagrody Anny Piliszewskiej („Kuśnirka”) oraz laureata II nagrody Bogdana Nowickiego („Dołhobrody”) – zaprezentowała Joanna Orzeszko.
Swój nagrodzony wiersz „Czar Polesia” zaprezentowała laureatka III nagrody Teresa Kubik
Zdobywcy WYRÓŻNIEŃ:
Urszula K. Bydlińska w wierszu „Kuty howary”.
Regina Redde w wierszu „Z nadzieją”.
Finał poprowadziła Edyta Pietrzak, kierownik Działu Regionalnego MBP Włodawa.
Na zakończenie wydarzenia wiele ciepłych słów skierowanych zarówno do literatów z pierwszej części spotkania, jak i do laureatów konkursu, wygłosili prezes lubelskiego Oddziału Związku Literatów Polskich Agnieszka Monika Polak i burmistrz Włodawy Wiesław Muszyński.
Dzięki uprzejmości uczestników wydarzenia nasza biblioteka wzbogaciła się o nowe publikacje: Arkadiusz Paweł Chmielewski „Modlitwa kamieni”, Janusz Michalski „Wodami Polski, Litwy i Ukrainy”, ks. Janusz Kozłowski „Święty Andrzej Bobola” i „Lamentacje z błogosławioną rodziną Ulmów z Markowej”, Waldemar Michalski „Mały tryptyk roztoczański”, Jolanta Koziej-Chołdzyńska „Kuferek myśli pogodnych i zaczepnych” i „Między łykiem a westchnieniem”, Łesia Stepowyczka „Polsko, siostro moja”, Siergiej Kowalow „Kamiedyja Judzifi” oraz trzy numery periodyku „Znad Wilii” (3/2025, 4/2025, 1/2026). Dziękujemy serdecznie.
Po opracowaniu wydawnictwa będą dostępne dla czytelników w Dziale Regionalnym MBP Włodawa.
Edyta Pietrzak
Zapraszamy do obejrzenia zdjęć na profilach na Facebooku: Wiesław Muszyński - Burmistrz Włodawy i Miejska Biblioteka Publiczna we Włodawie.
Fot. Joanna i Tomasz Orzeszko